Chương 5

Karma-yoga — hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa

Tuy bề ngoài vẫn tiến hành đủ kiểu hoạt động, song bên trong lại từ bỏ thành quả của chúng, người sáng suốt, người được thanh sạch nhờ ngọn lửa tri thức siêu tuyệt có được an lạc, sự siêu thoát, lòng nhẫn nại, tuệ nhãn tinh thần và phúc lạc.

CÂU 1Arjuna nói: Thưa Kṛṣṇa, lúc đầu Người bảo tôi đừng hoạt động, sau đó lại khuyên tôi hoạt động trong sự phục vụ tận tụy. Bây giờ, xin Người nói rõ cho tôi biết kiểu nào lợi hơn.
CÂU 2Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Cả sự từ bỏ hoạt động lẫn hoạt động trong sự phục vụ tận tụy đều dẫn con người tới sự giải thoát. Thế nhưng hoạt động trong sự phục vụ tận tụy vẫn tốt hơn là từ bỏ hoạt động.
CÂU 3Hỡi Arjuna có cánh tay mạnh, ai chẳng ghét bỏ, cũng chẳng ao ước thành quả lao động của mình, người đó được coi là người luôn sống với đức xả ly. Khi đã thoát khỏi ảnh hưởng của nhị nguyên tính, người đó dễ dàng trút bỏ gông xiềng nô lệ vật chất và được giải thoát hoàn toàn.
CÂU 4Chỉ có những kẻ ngu dốt mới nói rằng sự phục vụ tận tụy (karma-yoga) khác với việc nghiên cứu phân tích thế giới vật chất (sāṅkhya). Những người thực sự uyên bác khẳng định rằng ai chuyên tâm đi theo một trong hai con đường này, người đó đạt kết quả của cả hai.
CÂU 5Người nào biết rằng có thể đạt được mục đích của triết học sāṅkhya trong quá trình phục vụ tận tụy và hiểu rằng việc nghiên cứu phân tích thế giới vật chất tương đương với sự phục vụ tận tụy, người đó thực sự thấy chân tính của mọi thứ.
CÂU 6Thiếu sự phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao thì tự sự từ bỏ hoạt động không thể mang lại hạnh phúc cho ai cả. Còn người anh minh hiến mình cho sự phục vụ tận tụy thì có thể đạt tới Đấng Tối Cao ngay lập tức.
CÂU 7Linh hồn trong sạch đang phục vụ tận tụy và đã chế ngự được trí tuệ cùng các giác quan là người quý báu đối với tất cả và tất cả đều quý báu đối với anh ta. Mặc dù luôn hoạt động, người đó vẫn chẳng bao giờ hệ lụy vào hậu quả của nó.
CÂU 8-9Người có ý thức thần thánh dẫu rằng vẫn nhìn, nghe, sờ mó, ngửi, ăn, đi lại, ngủ và thở, nhưng trong thâm tâm anh ta biết rằng thực ra, anh ta chẳng làm gì cả. Vì khi nói, bài tiết hay hấp thụ, mở mắt hoặc nhắm mắt, anh ta luôn biết rằng đó chẳng qua chỉ là sự tác động tương hỗ của các giác quan vật chất với những đối tượng của chúng, còn bản thân anh ta thì chẳng liên quan gì tới chúng cả.
CÂU 10Tựa như nước chẳng thấm ướt được lá sen, tội lỗi đâu có thể làm hoen ố được người đang làm tròn bổn phận của mình mà chẳng màng tới thành quả lao động và đem dâng hiến chúng cho Đấng Tối Cao.
CÂU 11Sau khi dứt bỏ tham luyến, nhà yoga cho phép thân xác, trí tuệ, lý trí và kể cả các giác quan hoạt động, nhưng chỉ nhằm để thanh tẩy mình mà thôi.
CÂU 12Linh hồn nhất mực tận tụy với Ta có được sự an lạc hoàn toàn vì nó hiến dâng hết thành quả lao động của mình cho Ta, trong khi kẻ chẳng hợp nhất với Thần Thánh, kẻ tham luyến thành quả lao động của mình thì hệ lụy vào nghiệp quả hoạt động của chính mình.
CÂU 13Khi chúng sinh thị hiện đã biết làm chủ mình và từ bỏ mọi hoạt động trong tâm trí, nó sống hạnh phúc trong thành đô chín cửa (cơ thể vật chất) mà chẳng hoạt động cũng như chẳng là nguyên nhân của hoạt động.
CÂU 14Linh hồn thị hiện, chủ nhân của thành bang thân thể chẳng hoạt động, chẳng thúc đẩy những người khác hành động và cũng chẳng tạo ra kết quả của hành động. Tất cả những điều đó là do các thuộc tính của thiên nhiên vật chất thực hiện.
CÂU 15Đấng Tối Cao chẳng chịu trách nhiệm cả về việc làm tội lỗi lẫn việc làm mộ đạo của bất cứ ai. Chúng sinh thị hiện bị rối trí vì vô minh che phủ tri thức thực sự của chúng.
CÂU 16Nhưng khi con người có được tri thức, ánh sáng của tri thức này sẽ xua tan bóng tối vô minh và cho nó thấy bản chất thực sự của vạn vật tựa ánh dương cầu soi rọi muôn loài buổi bình minh.
CÂU 17Khi con người dồn hết lý trí, trí tuệ, niềm tin và niềm hy vọng vào Đấng Tối Cao, anh ta xóa sạch được mọi nghi ngại nhờ tri thức toàn thiện và khi ấy, con đường giải thoát rộng mở trước mặt anh ta.
CÂU 18Nhờ tri thức chân chính, các bậc hiền giả khiêm nhường xem vị brāhmaṇa uyên bác và cao quý, con bò, con voi, con chó và kẻ ăn thịt chó (kẻ hạ lưu) đều như nhau.
CÂU 19Những người có tâm trí lúc nào cũng an định và thư thái là những người đã vượt được vòng sinh tử. Họ hoàn mỹ chẳng khác nào Brahman và vì thế mà họ đã ở trong Brahman.
CÂU 20Ai chẳng vui mừng khi thành đạt, chẳng buồn lo khi gặp rủi ro, ai có tâm định tĩnh, ai không sa vào ảo tưởng và thông hiểu khoa học về Thượng Đế, người đó đã ở cấp độ siêu tuyệt.
CÂU 21Người đã được giải thoát đó không ham mê lạc thú giác quan vật chất, lúc nào anh ta cũng đắm mình trong trạng thái xuất thần và tìm sướng vui trong mình. Bằng cách ấy, người đã thấu hiểu bản chất tinh thần của mình hưởng hạnh phúc bất tận bởi vì anh ta lúc nào cũng dồn hết tâm trí vào Đấng Tối Cao.
CÂU 22Người mẫn tuệ xa lánh những khoái lạc do các giác quan vật chất tạo ra vì chúng là nguồn gốc của khổ đau. Này con trai của Kuntī, các lạc thú vật chất đó có khởi có tàn nên người sáng suốt chẳng bao giờ tìm thú vui ở chúng.
CÂU 23Nếu trước khi trút bỏ thân xác hiện thời, con người cưỡng lại được những thèm muốn của các giác quan vật chất và kìm chế được cả ham muốn lẫn sân hận, anh ta đã tìm được chỗ đứng của mình trong cuộc đời và hưởng hạnh phúc ở cõi thế này.
CÂU 24Người nào thấy được hạnh phúc, niềm vui và sự sảng khoái tinh thần trong chính mình và hướng khát vọng vào nội tại của mình, người đó đích thị là nhà thần bí toàn thiện. Anh ta tìm được sự giải thoát trong Đấng Tối Cao và cuối cùng, anh ta đạt tới Ngài.
CÂU 25Những ai đã thoát khỏi nhị nguyên tính do hoài nghi sinh ra, những ai có tâm trí được dồn vào nội tại, những ai luôn hành động vì ích lợi của tất cả chúng sinh và những ai đã rửa hết tội lỗi, những người đó đạt được sự giải thoát trong Đấng Tối Cao.
CÂU 26Những ai thoát khỏi giận dữ và mọi ham muốn vật chất, những ai đã hiểu rõ bản chất tinh thần của mình, đã chế ngự được trí tuệ và liên tục dồn hết nỗ lực để đạt sự toàn thiện, nhất định những người đó chẳng mấy chốc sẽ đạt sự giải thoát trong Đấng Tối Cao.
CÂU 27-28Khi đã hoàn toàn trừ bỏ các đối tượng giác quan, dồn nhãn lực vào điểm giữa hai chân mày, điều hòa khí hít vào và khí thở ra ở hai lỗ mũi rồi bằng cách đó kiểm soát trí tuệ, các giác quan và lý trí, nhà tiên nghiệm đang khao khát được giải phóng thoát khỏi ham muốn, sợ hãi và sân giận. Người nào luôn ở trạng thái này, chắc chắn người đó là linh hồn đã được giải thoát.
CÂU 29Người nào luôn tràn trề ý thức về Ta và hiểu rằng rốt cục chỉ có Ta hưởng thành quả của mọi lễ tế và khổ hạnh, rằng Ta là vị chúa tể tối cao của mọi tinh cầu và tất cả á thần, là ân nhân và người hảo tâm của mọi chúng sinh, người đó thoát khỏi những khổ đau vật chất và có được sự an lạc.